Wat is Infant Mental Health?

Ouder – kind relatie

Baby’s en jonge kinderen ontwikkelen doordat ze steeds in contact zijn met anderen. Ze geven daarbij de voorkeur aan hun ouders of belangrijkste verzorgers. Aan de ene kant zijn ze in contact met de ouder vanwege basisbehoeften als eten, drinken en fysieke veiligheid. Aan de andere kant hebben ze de ouder nodig voor hun emotionele behoefte als regulatie, emotionele veiligheid, warmte en geborgenheid. De ouder-kind relatie speelt daarom een belangrijke rol bij de ontwikkeling van jonge kinderen. In een veilige ouder-kind relatie ontwikkelen jonge kinderen zich het meest optimaal.

Samenspel van genen, breinontwikkeling en omgevingsfactoren

De ouder-kind relatie heeft dus een grote invloed op vele gebieden, zoals:

  • de biologische kenmerken & de gezondheid
  • de breinontwikkeling
  • het temperament van het kind
  • het gedrag van het kind
  • de binnenwereld  (gedachtes, gevoelens)
  • de ontwikkeling (o.m. cognitief, taal, motoriek en sociaal emotioneeel)

Bovendien zijn er omgevingsfactoren die weer krachten uitoefenen op de ouder-kind relatie en de ontwikkeling van het individu (ouders/kind). De combinatie van al die verschillende factoren, maakt ook dat elke situatie en elk gezin uniek is. Des te belangrijk om steeds op maat te kijken wat er nodig is. En daar kan de Infant Mental Health-visie bij helpen. 

Wat is Infant Mental Health?

Infant Mental Health (IMH) heeft oog voor het samenspel tussen omgeving, biologische factoren en de ouder-kind relatie. Professionals die vanuit de IMH-visie denken en werken, kijken breed naar het ontwikkelingsverloop van het kind, de ouder en belangrijke anderen. Van fysiologische kenmerken als verhoogde arousal tot aan sociaal-emotionele factoren en gezondheid. Ze denken vanuit preventie en signaleren dan ook tijdig. Zo kan indien nodig een behandeling ingezet kan worden om problemen te voorkomen.

Het werkveld van Infant Mental Health is dan ook multidisciplinair. Deze multidisciplinaire aanpak is nodig om steeds aandacht te houden voor alle verschillende domeinen van de ontwikkeling van alle gezinsleden. In de behandeling is er  daarbij steeds oog voor de ouder-kind relatie. Welke invloed heeft het gedrag van het kind op de ouder,  welke invloed heeft het gedrag van de ouder op het kind en hoe interacteren zij samen.
Bovendien wordt er gekeken naar het belang van alles wat niet direct zichtbaar is. Zoals percepties, denkpatronen, oude ervaringen of familieleden die niet lijfelijk aanwezig zijn. Al die verschillende elementen kunnen het hier en nu nog steeds beïnvloeden.

Interesse in meer? Volg een van onze IMH-trainingen

Infant Mental Health in de praktijk
Infant Mental Health vormt zich als een paraplu boven allerlei belangrijke elementen binnen de zorg aan (aanstaande) gezinnen met jonge kinderen. In dit blog van Zillah Holtkamp (IMH-specialist DAIMH & GZ-psycholoog) is daar meer over te lezen. Marja Rewinkel (IMH-specialist DAIMH & klinisch psycholoog) noemt het IMH-gedachtegoed in haar vlog een manier om transdisciplinair te werken; een eenuidige wijze van denken en handelen die zorgt dat allerlei professionals uit diverse sectoren dezelfde taal gaan spreken. 
 

Algemene uitgangspunten Infant Mental Health:

1. De competente baby, peuter en kleuter: de emoties en ontwikkeling van de baby en het jonge kind doen ertoe

2. Individuele verschillen in prikkelverwerking,  (sub)cultuur & trauma vragen om goed observeren en om afgestemde oplossingen

3.  Het lijf onthoudt alles: vroegkinderlijke ervaringen worden opgeslagen in het lichaam waaronder brein en microbioom  en kan meerdere generaties beïnvloeden

4. Evolutionair adaptief: Afgestemde biologische (re)actiesystemen bij en tussen ouder en kind helpen kinderen uitgroeien tot veerkrachtige en gezonde volwassenen die tegen het leven en teleurstellingen bestand zijn.

5. Systemisch: De perspectieven van en relaties tussen  alle gezinsleden, belangrijke anderen en zorgpartners doen ertoe, inclusief die van de baby en het jonge kind.

6. Gestructureerd in kaart brengen van risicofactoren en protectieve factoren en deze beïnvloeden: kind, ouder, context, relatie (Ecologisch model (van Belsky) als uitgangspunt)

7.  Integratief: alle referentiekaders, disciplines en ketenpartners zijn betrokken. Van voorveld tot klinische opname, van (para)medici, (voor)school, wijkcoach, preventie tot geestelijke gezondheidszorg en jeugdbescherming, van systemisch , cognitief gedragstherapeutisch  tot psychodynamisch .

8. Op maat en matched care: Kort & consultatief interveniëren als het kan, lang én in samenwerking met zorgpartners behandelen als het moet

(Bron: Marilene de Zeeuw – 2020)

Meer weten over Infant Mental Health? Kijk op onze scholingspagina om te zien welke cursus bij je past!