Meteen naar de inhoud

Netwerkzorg toepassen bij gezinnen met baby’s en jonge kinderen

Netwerkzorg bij gezinnen met baby's en jonge kinderen

Netwerkzorg gaat de komende jaren in Nederland steeds meer voet aan de grond krijgen. Zeker nu minister Ernst Kuipers toe wil werken naar een Integraal Zorgakkoord liggen er ook kansen op betere randvoorwaarden om domeinoverstijgend samen te werken. Dit biedt vele mogelijkheden om voor gezinnen met baby’s en jonge kinderen meer en beter samen te werken. In dit blog lees je welke bouwstenen er al zijn voor IMH netwerkzorg.

Wat is netwerkzorg?

Overzichtskaart netwerkzorg 

Netwerkzorg is een gecoördineerde manier van samenwerken door professionals vanuit verschillende domeinen. Het heeft als doel om de beste zorg te bieden waarbij het gezin centraal staat. Binnen de samenwerking worden concrete verbeterpunten en gezondheidsverbeteringen nagestreefd, waardoor elke professionals een zelfde focus houdt. 

IMH netwerkzorg

Het gedachtegoed van Infant Mental Health (IMH) helpt professionals met diverse achtergronden om vanuit eenzelfde visie te werken, zodat de zorg voor de allerkleinsten veel effectiever kan worden ingericht. Ouders en verwijzers hoeven niet meer te verdwalen bij hun zoektocht naar de juiste zorg. Via het lokale IMH netwerk is alle expertise aanwezig of in te schakelen voor zowel zwangere, kind als ouder. Dit maakt het werken voor professionals effectiever, doelmatiger, leuker en leerzamer.

Generalistisch en specialistische zorg binnen één netwerk

IMH netwerken en specialismen

De meeste zorgnetwerken in Nederland zijn vaak gericht op specifieke ziektebeelden, zoals Parkinson, eetproblematiek, dementie en oncologie. De gerichtheid op één patiëntengroep helpt om focus te houden. Daarentegen vraagt het ook veel van professionals en organisaties om op deze manier georganiseerd te zijn. Tenslotte zijn er veel verschillende ziektebeelden en daarmee zou je oneindig veel netwerken krijgen.

Verbinding tussen zorgnetwerken

Bij de IMH doelgroep richten we ons op de levensfase kinderwens tot kinderen van 6 jaar. Dat maakt dat de netwerkzorg anders ingericht is dan bij een netwerk dat aandoening gericht is. Met hulp van vele IMH professionals, innovatiecoach Lienke Scheurwater en ZonMw heeft IMH Nederland de afgelopen 1,5 jaar draaiboeken mogen ontwikkelingen om IMH netwerkzorg goed in te richten. IMH-professionals in een regio hebben ieder een rol binnen de netwerkzorg. Ze zijn lid van een triageteam, lid van een flexibele schil, netwerkverbinder en/of lid vanuit een specialisme. Alle verschillende netwerken zijn met elkaar verbonden. 

5 bouwstenen van IMH netwerkzorg

 1. Gedeelde visie als belangrijke verbinding
Kennis en kunde vanuit de Infant Mental Health-visie wordt als rode draad gebruikt binnen de netwerksamenwerking. De IMH-visie geeft professionals de ruimte om vanuit wetenschappelijke onderbouwing, projecten en netwerken in te richten. Het biedt de ruimte om zorgprofessionals, ongeacht hun vooropleiding en de sector waar ze in werken, te laten scholen in preventie, vroegsignalering en behandeling. Met de verschillende opleidingsroutes die er zijn, krijg je bovendien inzichtelijk wie welke vaardigheden heeft en weet ieder welke rol die heeft bij een goede verklarende analyse en een integratief gezinsplan.  Zo kan je elkaars krachten beter benutten. Er zijn 5 IMH-opleidingsroutes die nader beschreven staan in dit blog
2. Het gezin staat centraal
Kunnen we in de zorg ook klantgericht denken? Als we ons verplaatsen in degene aan de andere kant van de tafel…begrijpen we dan weer hoe belangrijk samenwerking is? Hoe belangrijk communicatie is over dat wat er gaat komen? Binnen netwerkzorg wordt de cliënt weer centraal gesteld. 

Verplaatsen in de ander en het gezin centraal stellen is dan ook de tweede bouwsteen binnen de IMH-netwerkzorg.  In het voelen, denken en doen nemen we als professional steeds het gezin mee. Uit het onderzoek over effectieve zorgnetwerken bij ouderen  van Wendy Kemper-Koebrugge (2022) weten we dat het ook belangrijk is om  als zorgprofessionals af te stemmen over kansen en mogelijkheden vanuit het informele netwerk. Dit leidt tot meer tevredenheid van de cliënt zelf en leidt tot meer duurzame en goedkopere alternatieve van ondersteuning. Wellicht dus ook een belangrijke kans voor de IMH-doelgroep

IMH Nederland faciliteert professionals en organisaties bij het opzetten van IMH netwerkzorg. Zo kunnen professionals focus houden op dat wat er in de regio nodig is, en hoeft niet elke regio het wiel opnieuw uit te vinden.
3. Klinisch leiderschap in de rol als IMH netwerkverbinder

Wat zo fijn is aan samenwerken vanuit netwerkzorg, is dat je veel duidelijker naar elkaar uitspreekt wat je van elkaar verwacht. Ook als je niet bij dezelfde organisaties werkt of je wellicht zelfs “concurrent” van elkaar voelt. Maar dit ontstaat niet vanzelf. Professionals die meedraaien in de IMH netwerken, geven aan dat elk netwerkteam in ieder geval 2 netwerkverbinders nodig heeft. Deze ‘klinische leiders’ willen actief bijdragen aan het agenderen en verbeteren van de knelpunten in de zorg. Zij leggen verbindingen tussen de verschillende professionals die participeren in het netwerk. Dit is dan ook een essentiële bouwsteen in goed draaiende regionale zorgnetwerken. 

4. Samen leren en ontwikkelen

Een training voor zowel deze netwerverbinders als de andere betrokken professionals, helpt een netwerk om samen betere beslissingen te maken, taken en rollen te verdelen en verbeterdoelen te stellen. IMH Nederland richt onderwijs daar waar kan zo in, dat je elkaar steeds regionaal kan ontmoeten, samen leren en elkaar kan inspireren. Intervisie helpt om samen te reflecteren en stil te staan wat goed gaat en/of beter kan. In de intervisiemethodiek van IMH Nederland staat ook steeds op de agenda wie je nog meer nodig hebt om je netwerk goed kan laten draaien en hoe je anderen kan enthousiasmeren om gebruik te maken van netwerk denken. 

5. Effectmeting

Dat wat je in de netwerken bereikt, wil je zichtbaar hebben. Zeker in de fase waar de IMH netwerkzorg zich nu bevindt, namelijk de opstartende fase. IMH Nederland heeft verschillende tools klaar staan om de effecten binnen je IMH netwerksamenwerking goed in beeld te krijgen.