De allereerste keer naar de peuterspeelschool – hoe is dat voor een kind?

Daar stond je dan… Je kwam binnenlopen vol vertrouwen samen met mama en papa, maar zodra je doorkreeg dat mama en papa weg zouden gaan, kwamen de tranen naar boven. Daar stond je dan, je allereerste keer naar de peuterspeelschool, zonder mama en papa. 

Wat was je verdrietig toen papa en mama weggingen. De pijn en schreeuw van verdriet in je huilen, raakte me diep van binnen. Wat kan ik me goed voorstellen wat een verdriet dat moet zijn, mama en papa uit beeld.. Komen ze nog wel terug? Helemaal alleen op  een vreemde plek, met allemaal nieuwe vreemde mensen. En wat zeggen ze allemaal? Je verstaat er niks van, want jij en je mama en papa spreken (nog) geen Nederlands.

Nabijheid vs. veiligheid

Ik wil je nabijheid bieden en er voor je zijn, maar elke stap die ik naar jou toe zet, maak jij duidelijk dat je daar nog niet klaar voor bent door een stap terug te zetten. Natuurlijk, het is zo belangrijk om eerst veiligheid en vertrouwen te hebben, voor je durft te gaan ontdekken. Ik kraak mijn hersenen hoe ik jou kon laten zien, dat het hier oké is en dat je op ons mag steunen en vertrouwen. Je blijft vastgeklampt op dezelfde plek staan waar mama jou voor het laatst geknuffeld heeft en dag heeft gezegd. In de veilige hal, weg van de andere kinderen. Ik wil aan je laten weten dat ik er voor je ben, door nabijheid te bieden zonder te dichtbij te komen en je te laten schrikken. Ik leg een speelkleed neer in de hal en pak een boekje en wat speelgoed. Ik blijf naast je zitten, je mag naar mij toe komen wanneer jij daar klaar voor bent, maar ik ben in de buurt. 

Het duurt niet lang of andere kinderen komen bij mij op het kleedje spelen. Samen met een ander kindje lees ik een boekje met dieren die geluid maken. Je huilen gaat langzaam over in snikken. Je merkt de geluidjes van de dieren op. Er komen nog meer kinderen op af die even komen kijken. Langzaam sluit jij aan in de cirkel van kinderen die zich om mij heen gevormd hebben. Te dichtbij durf je nog niet, maar je denkt even voor een moment niet meer aan je verdriet.

De cirkels van veiligheid geven illustratief weer waar de behoeftes rondom gehechtheid liggen. Op welk deel van de cirkel bevindt het kind zich? Op basis hiervan kun je bekijken wat het kind nodig heeft. Ook zijn er cirkels van veiligheid voor hulpverleners. 

Stapje voor stapje exploreren

Dan gaat het belletje, we gaan in de kring. Dat is in het klaslokaal en daar voel jij je nog niet veilig, laat je merken. We gaan met de andere kinderen in de kring en geven jou de ruimte. Van een afstand kijk jij mee met het boekje wat juf voorleest. Het is inmiddels een uur geleden dat je papa en mama jou gebracht hebben en zo te zien ben je doodop van het onophoudelijk huilen. Je durft steeds meer een stapje dichterbij te zetten en vindt het zelfs oké dat juf je bij haar op schoot neemt. Even lekker knuffelen.. en geborgenheid om je heen na deze verdrietige ochtend.

Je blijft op schoot tijdens het fruit eten, maar met het buitenspelen ontfermt een ander kindje zich over jou en voor het eerst zien we een grote lach op je gezicht. Wat vind je het fantastisch om lekker rond te fietsen op de grote rode fiets. Na het buitenspelen, ga je mee met de andere kinderen en ben je lekker aan het spelen. Soms nog wat onwennig, maar met een lach op je gezicht en de moed om te gaan ontdekken. Kort na het broodje eten komen je mama en papa je weer ophalen en ren je weer veilig terug in de armen van je mama. Wat fijn dat jij jou uiteindelijk je plek gevonden hebt in de groep en wij jou stapje voor stapje mogen zien groeien en ontwikkelen.

Mentaliseren: wat gaat in dat hoofdje om?

Bij het werken met jonge kinderen is het belangrijk om stil te blijven staan bij wat het kind nodig heeft en wat er in het hoofd van het kind omgaat. Je afvragen wat er in het hoofdje van je kind omgaat, noemen we in de psychologie: mentaliseren. En hoewel psychologie steeds meer een plek krijgt in de maatschappij, krijgen de meeste ouders van jonge kinderen pas met een psycholoog te maken als iemand uit het gezin is vastgelopen. En dat is jammer….want kennis uit de psychologie toepassen in je opvoeding kan heel preventief werken. Simpel gezegd betekent mentaliseren het verplaatsen in de ander. En dat blijkt een heel belangrijk component te zijn in je rol als ouder… het kunnen verplaatsen in de belevingswereld van je kind. Meer informatie over mentaliseren kun je lezen in dit blog

Ben jij ouder of zorgprofessional en heb jij vragen of ben je op zoek naar advies, neem dan contact met ons op.